"D" jak dysleksja

grudnia 23, 2020

"D" jak dysleksja

 

Dysleksja to zaburzenie czynnościowe tych obszarów kory mózgowej, które odpowiedzialne są za przetwarzanie liter i cyfr. Zaburzenia te mają etiologię mózgową. Przyczyn tak dużej liczby dzieci z orzeczoną dysleksją jest wiele - od większej liczby urodzeń  dzieci z ciąż nieprawidłowych, komplikacji okołoporodowych, wcześniactwa po zmianę modelu wychowania dzieci.

Powszechnym staje się spędzanie przez dzieci zatrważająco dużej ilości czasu przed telewizorem, tabletem, telefonem. Przy tak atrakcyjnych nośnikach i zmieniającym się obrazie przed oczami dziecka wszelkie inne sposoby spędzania czasu, które wymagają inwencji twórczej, sprawności manualnej stają się nudne i z czasem coraz  trudniejsze.

Polskie Towarzystwo Dysleksji wskazuje na wielorakie uwarunkowania zaburzeń dyslektycznych. Upatruje się ich w dziedziczności, zmianach anatomicznych a także zaburzeniach funkcjonowania układu nerwowego w okresie prenatalnym lub okresie okołoporodowym. Przyszła zdolność uczenia się ma swoje początki w drogach nerwowych, które tworzą się jeszcze przed narodzeniem i kilku pierwszych latach życia.

Dysleksja diagnozowana jest najczęściej dopiero w szkole, kiedy problemy z czytaniem i pisaniem uwidaczniają się. Słowo dotąd wypowiadane i rozumiane przez dziecko staje się obce i nieznaczące, trudne do odszyfrowania na kartce papieru. Czy to oznacza, że dysleksja jest czytelna dla rodziców  dopiero wtedy, kiedy dziecko uczy się czytać i pisać? Niestety, choć problemy manifestują się już u najmłodszych dzieci, często zdarza się, że to szkoła zwraca uwagę na problem z racji nauki czytania i kreślenia liter.

Dzieci dyslektyczne są mniej sprawne motorycznie, ale także dzieci bez obciążeń dyslektycznych wtórnie stają się mniej sprawne, ponieważ nie rozwijają się ruchowo podczas zabaw podwórkowych czy manipulacyjnych. Wiele z tych dzieci nie rozwija się także językowo, ponieważ często komunikują się za pomocą wiadomości tekstowych, gdzie słownik koryguje błędnie użyte wyrazy.

Prawa uczniów z dysleksją

• Wczesna diagnoza
• Wczesna, specjalistyczna interwencja
• Program i metody nauczania dostosowane do potrzeb, możliwości i stylu uczenia się,
• Udział w zajęciach terapii pedagogicznej
• Dostosowanie wymagań szkolnych i sposobu oceniania do możliwości ucznia ( wskazania zawarte w opinii PPP)
• Zwolnienie z nauki drugiego języka obcego w wypadku uczniów ze stwierdzoną głęboką dysleksją
• Wyrównywanie szans podczas egzaminów zewnętrznych

Nie należy zwalniać ucznia z obowiązku pracy nad problemem. Otrzymanie opinii stwierdzającej dysleksję nie jest ostatnim, ale pierwszym krokiem na drodze do pokonania trudności.

NIGDY NIE JEST ZA PÓŹNO NA PRACĘ NAD TRUDNOŚCIAMI W NAUCE CZYTANIA I PISANIA

Objawy zaburzeń funkcji słuchowo- językowych

• Trudności w zapamiętywaniu słówek
• Trudności w zapamiętaniu struktur gramatycznych
• Trudności z budowaniem wypowiedzi ustnych
• Trudności z rozumieniem i zapamiętaniem tekstu mówionego lub nagranego na taśmę
• Trudności z odróżnianiem słów podobnie brzmiących
• Błędy w pisaniu

Objawy zaburzeń funkcji wzrokowo- przestrzennych, integracji percepcyjno- motorycznej

• Trudności z odróżnianiem wyrazów podobnych
• Gubienie drobnych elementów graficznych
• Opuszczanie i przestawianie liter
• Trudności z poprawnym pisaniem, pomimo dobrych wypowiedzi ustnych
• Kłopoty z zapisem wyrazów w poprawnej formie gramatycznej

Objawy zaburzeń funkcji słuchowo- językowych

• Nieprawidłowe odczytywanie treści zadań tekstowych
• Niepełne rozumienie treści zadań, poleceń
• Trudności z wykonywaniem działań na kartce
• Trudności z wykonywaniem działań w pamięci, bez pomocy kartki
• Problemy z zapamiętaniem reguł, definicji, tabliczki mnożenia
• Problemy z opanowaniem terminologii np. nazwy, symbole pierwiastków i związków chemicznych
• Zła orientacja w czasie ( chronologia, daty)
• Trudności z zapamiętywaniem nazw geograficznych, terminologii z biologii i chemii (dłuższe nazwy, nazwy łacińskie), nazwiska z historii

Objawy zaburzeń funkcji wzrokowo-przestrzennych,  integracji percepcyjno- motorycznej

• Błędne zapisywanie i odczytywanie liczb wielocyfrowych
• Przestawianie cyfr ( np. 56-65)
• Nieprawidłowa organizacja przestrzenna zapisu działań matematycznych, przekształcania wzorów
• Mylenie znaków działań, odwrotne zapisywanie znaków nierówności
• Nieprawidłowe wykonanie wykresów funkcji
• Trudności z zadaniami angażującymi wyobraźnię przestrzenną w geometrii
• Niski poziom graficzny wykresów i rysunków
• Trudności z czytaniem i rysowaniem map geograficznych i historycznych
• Trudności z orientacją w czasie i przestrzeni- wskazywanie kierunków na mapie i w przestrzeni
• Trudności z obliczaniem sfer czasowych, położenia geograficznego, kąta padania słońca itp..
• Problemy z organizacją przestrzenną schematów i rysunków

"DYSLEKSJA JEST WYSEPKĄ TRUDNOŚCI

NA OCEANIE UMIEJĘTNOŚCI

I ZDOLNOŚCI…”

Czytaj więcej »

W jaki sposób usprawniać percepcję wzrokową u dzieci dyslektycznych ?

listopada 11, 2020

W jaki sposób usprawniać percepcję wzrokową u dzieci dyslektycznych ?

Dyslektyk ma spory problem między innymi z kierunkowością, sekwencyjnością, stosunkami przestrzennymi na powierzchni płaskiej ( obrazy, litery, cyfry), jaki i w przestrzeni 3D. Trudne są dla niego ćwiczenia polegające na odszukiwaniu różnic między obrazkami - zarówno schematycznymi ( kolorowe grafy, kształty figur i przedmiotów), jak i konkretnymi ( kolorowa ilustracja). Naturalnym w tej sytuacji są problemy z odróżnianiem znaków literopodobnych, zapamiętywaniem kształtu liter, analizą i syntezą wyrazową czy sylabową. 

Ćwiczenia percepcji wzrokowej, które mogą w tej sytuacji pomóc, to:

1. układanie klocków, żetonów, kulek z plasteliny od lewej do prawej,
2. przeprowadzanie autka przez labirynt/parkowanie autek na oznaczonym na kartce parkingu/ prowadzenie według wskazówek - w lewo, w prawo, do góry, na dół,
3. rysowanie według instrukcji - w lewo, w prawo, do góry, na dół,
4. rysowanie punktów na kartce według instrukcji, 
5. gry wymagające planowania: " kółko i krzyżyk" , " gra w statki",
6. określenie położenia figur na kartce,
7. układanie sekwencji z liczmanów, 
8. ćwiczenia określeń typu na/pod/obok/przed/za/nad/pomiędzy,
9. odszukiwanie takich samych liter lub cyfr,
10. zakreślanie pętelką identycznych figur literopodobnych,
11. porównywanie dwóch pozornie identycznych obrazków, 
12. dorysowywanie brakujących elementów do ilustracji,
13. nawlekanie kolorowych koralików na sznurek według wskazówek: najpierw, potem lub według klucza kolorów,
14. wyklejanie konturu drukowanych liter fakturami, plasteliną, sznurkiem, fasolą,

Należy pamiętać, że percepcję wzrokową należy z dzieckiem ćwiczyć jak najwcześniej, by zapobiec trudnościom w nauce czytania. Im wcześniej rozpoczniemy naukę czytania, tym lepiej. Dzieci najszybciej uczą się poprzez zabawę i dlatego ta forma u dzieci w wieku przedszkolnym przynosi największe efekty.

Czytaj więcej »

Dysleksja. Co to?

czerwca 09, 2020

Dysleksja. Co to?

Termin ryzyko dysleksji oznacza zagrożenie wystąpienia trudności w czytaniu i pisaniu o specyficznym charakterze. Stosuje się go wobec dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym wykazujących wybiórcze zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, które mogą warunkować wystąpienie specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Terminu tego używa się również w odniesieniu do uczniów klas I-III, którzy pomimo inteligencji w normie napotykają nasilone trudności w nauce czytania i pisania nieuwarunkowane schorzeniami neurologicznymi, wadami narządów zmysłu lub brakiem właściwej opieki wychowawczej i dydaktycznej w domu oraz szkole.

Musicie wiedzieć, że błędem jest stosownie tego terminu w odniesieniu do uczniów klas IV lub starszych. Trzy lata występowania nasilonych i nieoczekiwanych trudności w czytaniu i pisaniu ( klasy I-III), to wystarczająco długi okres, aby zdiagnozować dysleksję rozwojową.

Poczekam, może samo przejdzie.....

Rodzicu! Pamiętaj, że dziecko z grupy ryzyka dysleksji powinno korzystać z pomocy specjalistów by nadrobić opóźnienia rozwojowe jeszcze przed rozpoczęciem nauki szkolnej, zanim zaczną się pierwsze niepowodzenia. W przeciwnym razie fundujesz mu traumę już na starcie. Problem sam nie zniknie, będzie się pogłębiał. Skuteczność interwencji w tym przypadku jest zależna od tego, jak szybko zidentyfikujemy problem i podejmiemy działania.

Ważne: Dziecko ryzyka dysleksji nie musi stać się uczniem dyslektycznym. 

Jeśli coś Was niepokoi w rozwoju dziecka, macie pytania - zapraszam do kontaktu.

Czytaj więcej »

Moje dziecko nie chce się uczyć. I ma do tego prawo...

czerwca 01, 2020

Moje dziecko nie chce się uczyć. I ma do tego prawo...

Dzisiejszy wpis poświęcony zostanie zagadnieniu dysleksji, a w zasadzie temu z czym mierzy się dziecko. Aby to wszystko uporządkować, wyjdźmy od terminologii:

Dysleksja rozwojowa czyli co?

Definiujemy ją jako trudności w opanowaniu czynności czytania i pisania, wynikających z zaburzeń rozwoju psychomotorycznego. Mamy tu na uwadze funkcje poznawcze i wykonawcze zaangażowane w proces czytania i pisania, szczególnie w obrębie funkcji percepcyjnych, motorycznych i ich integracji oraz języka. Przyjmujemy, że zakres trudności może być zróżnicowany, co pozwala diagnozować izolowanie w postaci zaburzeń:

1. specyficzne trudności w czytaniu ( dysleksja)
2. specyficzne trudności w pisaniu - odnośnie do pisowni ( dysortografia) 
3. techniki pisania i poziomu graficznego pisma ( dysgrafia)

Musimy również pamiętać, że zaburzenia te mogą współwystępować. 

Dziecko nie chce się uczyć....

I ma do tego prawo. Dziecko dyslektyczne z tekstem będzie pracować od 2 nawet do 4 razy dłużej niż przeciętny uczeń. Tekst, nieważne czy długi czy krótki dla dyslektyka to swoisty bieg z przeszkodami, które musi pokonać aby dotrzeć do mety. W naszym przypadku wiedzy. 

Musimy również pamiętać, że z tekstami mierzymy się niemal na każdym przedmiocie. I jak tu pałać miłością do nauki, kiedy masz rzucane same kłody pod nogi? 

Nie zapominajmy jeszcze o jednym. Bardzo ważnym aspekcie. Poczuciu własnej wartości oraz zaniżonej samoocenie. Dziecko dyslektyczne każdego dnia mierzy się "ze swoimi potworami" jednocześnie udowadniając sobie, że jest czegoś warte. Skoro środowisko czy otoczenie nie docenia najmniejszego przejawu pokonania przeszkód, to jak tu mieć motywację do zdobywania szczytów? 

Jeżeli to tego wszystkiego uruchomimy cały wachlarz zajęć dodatkowych, korepetycji, terapii i innych zajęć " dla twojego dobra" otrzymamy przestymulowanie  z dużą niechęcią do nauki i sakramentalnym " nie chce mi się". 

Pamiętajmy, że nie na wszystko mamy wpływ. Dziecko nie jest winne temu z jakim potencjałem się rodzi. Ale z pewnością przyda mu się chwila wytchnienia. Czasami mniej znaczy więcej. Czasami warto zrezygnować z jakiś  dodatkowych zajęć by dojrzeć to co w naszym dziecku jest świetne i wspaniałe. Pierwszą rzeczą od której powinniśmy wyjść to zrozumienie własnego dziecka i jego potrzeb....

I tego Wam życzę! 

Czytaj więcej »

Z gabinetu terapeuty....

maja 22, 2020

Z gabinetu terapeuty....

Pisanie jest skomplikowaną czynnością psychomotoryczną. Wymaga umiejętności przeprowadzenia analizy dźwiękowej zapisanego słowa. Polega na kojarzeniu wyobrażeń liter z ruchami ręki. Zależy od współpracy analizatorów wzrokowego i kinestetyczno-ruchowego.

Jeśli niski poziom graficzny pisma dziecka jest uwarunkowany zaburzeniami rozwoju psychoruchowego, przejawiającymi się małą sprawnością motoryczną ręki i nieprawidłową koordynacją wzrokowo-ruchową, mówimy o specyficznych trudnościach w procesie nabywania umiejętności wyraźnego i czytelnego pisania, czyli o „dysgrafii”.

Trudności te mogą polegać nie tylko na braku precyzji ruchów dłoni i palców, lecz także na zbyt wolnym tempie pisania, wadliwej regulacji napięcia mięśniowego.

Jednym z elementów oceny poziomu pisania ucznia jest ocena strony graficznej pisma. Obejmuje ona technikę, płynność, tempo pisania i estetykę pisma.

Czytaj więcej »

Zapisy....

maja 15, 2020

Zapisy....

Niestety nie wiemy, jak długo gabinety stacjonarne pozostaną jeszcze zamknięte. Dzieci ze wskazaniami do terapii logopedycznej czy pedagogicznej muszą bezwzględnie przez cały czas kontynuować terapię gdyż przerwa w realizacji tych zajęć może mieć negatywny wpływ na cały dotychczasowy proces rewalidacji.

W obecnej sytuacji możemy korzystać z ogólnodostępnych rozwiązań technicznych i zaproponować skorzystanie z terapii online w zakresie terapii logopedycznej oraz terapii pedagogicznej 

Osoby zainteresowane podjęciem terapii prosimy o zgłaszanie się poprzez formularz kontaktowy. Decyduje kolejność zgłoszeń. 

 Proponujemy wprowadzenie następującego standardu pomocy logopedyczno-pedagogicznej online:

1. Logopeda/Terapeuta Pedagogiczny proponuje odpowiednie  formy pomocy w oparciu o diagnozę logopedyczną lub pedagogiczną.

2. Wsparcie logopedyczne lub pedagogiczne online może być prowadzone w formach indywidualnych: porada, konsultacja, instruktaż do pracy w domu lub terapia.

3. Terapia dzieci organizowana jest we współpracy z rodzicami/opiekunami- terapeuta pracuje z dziećmi TYLKO w obecności opiekuna.

4. Kontakt rodzica/opiekuna z terapeutą/logopedą jest stały, zajęcia odbywają się cyklicznie wg opracowanego i zatwierdzonego przez terapeutę i rodzica/opiekuna planu.

5. Ustalone są formy wzajemnego kontaktu i współpracy najkorzystniejsze dla obu stron. Do wykorzystania są różne, bezpłatne narzędzia komunikacji online, sprawdzone pod kątem bezpieczeństwa przesyłu danych.

6. Terapeuta/Logopeda określa rodzaj schorzenia, dysfunkcji, możliwości zastosowania zaplanowanych działań terapeutycznych oraz wiek pacjentów, których terapii się podejmuje, aby uniknąć sytuacji, w których po zadeklarowaniu się, będzie zmuszony zrezygnować z prowadzenia terapii z daną osobą.

7. Jednostka terapii ma określony wymiar czasu dla dzieci. Pojedyncze spotkanie online z dzieckiem nie może przekraczać 30 minut. Przygotowywanie ćwiczeń, przesłanie materiałów, analiza nadesłanych materiałów wliczane są do czasu trwania terapii, ale nie do jednostki terapeutycznej prowadzonej online.

8. Terapia prowadzona jest zgodnie z opracowanym na podstawie diagnozy programem terapii:

• uwzględnia specyfikę prowadzenia terapii na odległość,
• uwzględnia naturalne potrzeby dziecka,
• uwzględnia możliwości realizowania ćwiczeń w domowych warunkach,
• jest sprawna, funkcjonalna,
• jest prowadzona w odstępach czasowych, które nie zaburzą realizacji programu terapii,
• polega na merytorycznych zasobach dedykowanych do wspierania rozwoju mowy, języka i komunikacji społecznej oraz usprawnianiu zaburzonych funkcji.

9. Organizacja miejsca pracy pacjenta:

• nie prowadzimy spotkania przez telefon,
• pacjent ma zapewnione ergonomiczne stanowisko pracy z komputerem,
• biurko i krzesło pacjenta są dostosowane do jego wzrostu,
• monitor:

- stabilny, o rozmiarze od 15 cali, odpowiednio ustawiony,

- nie powinno odbijać się w nim w nim światło,

- terapeuta/logopeda powinien widzieć twarz dziecka,

- terapeuta/logopeda ma możliwość obserwowania dziecka w pozycji stojącej z możliwością wykonywania ruchów całego ciała, kończyn dolnych/górnych,

• należy przygotować pomoce - odpowiednie do pracy online.

10. Wskazania dotyczące przygotowania ćwiczeń logopedycznych/pedagogicznych w ramach terapii online:

• przekazywanie rodzicom materiału do ćwiczeń wraz z dokładną instrukcją przed rozpoczęciem spotkania online,
• dostosowanie ich do indywidualnych potrzeb dziecka,
• dobór ćwiczeń możliwych do wykonania przez osobę niebędącą specjalistą w danej dziedzinie,
• planowanie ćwiczeń z uwzględnieniem nieco innego „upływu czasu" na spotkaniu online - analiza procesu uwagi, jej koncentracji i wahań w związku z indywidualną percepcją pacjenta,
• zaplanowanie jak największej liczby czynności praktycznych oraz ograniczonej do minimum liczby czynności opartych na wypełnianiu kart pracy,
• doskonalenie i utrwalanie nabytych umiejętności,
• dobór odpowiednich ćwiczeń do etapu terapii,
• wzmacnianie wszystkich postępów dziecka.

11. Prowadząc terapię online należy pamiętać, że  obowiązują przepisy dotyczące prywatności uczniów z zaburzeniami mowy i języka. Osobista dokumentacja medyczna nie może być udostępniana bez zgody rodziców.

12. Terapia objęta jest prawami autorskimi. Nagrywanie, powielanie i rozpowszechnianie udostępnionego materiału bez zgody logopedy/terapeuty  jest zabronione.

13. Przed podjęciem terapii online należy podpisać kontrakt terapeutyczny określający: cele terapii, przewidywany czas jej trwania, częstotliwość spotkań, liczbę jednostek terapeutycznych, sposób komunikacji/komunikator, cenę jednostki terapeutycznej i sposób jej rozliczania, warunki podjęcia terapii - min. wymagania sprzętowe oraz oświadczenie rodzica/pacjenta o zgodzie na podjęcie terapii oraz ochronie danych osobowych zgodnie z RODO.

Czytaj więcej »

Dysleksja rozwojowa

maja 13, 2020

Dysleksja rozwojowa

Dysleksja rozwojowa jest jedną ze specyficznych trudności w uczeniu się, której przejawami są głownie trudności w czytaniu i pisaniu. Termin „dysleksja rozwojowa” wskazuje na wczesne uwarunkowania tych trudności trwające od urodzenia, dające o sobie znać w dzieciństwie, od początku nauki czytania i pisania. Dla różnych form zaburzeń czytania i pisania wyróżnia się trzy terminy: dysleksja, dysortografia i dysgrafia. Ich charakterystykę przytacza J. Mickiewicz .

Czytaj więcej »

Ryzyko dysleksji

maja 12, 2020

Ryzyko dysleksji

Nauczycielom wychowania przedszkolnego i rodzicom pojęcie dysleksji kojarzy się głównie z nauką. Niesłusznie, gdyż pierwsze symptomy zapowiadające  ewentualne trudności dziecka z czytaniem i pisaniem możemy zaobserwować już w wieku 3-7 lat. Chodzi o objawy dysharmonii rozwoju psychoruchowego czyli opóźniania rozwoju niektórych funkcji poznawczych i ruchowych leżących u podstaw uczenia się czynności czytania i pisania. 

Czytaj więcej »